Ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας

Τι είναι η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας;

Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες πτώσης της όρασης στην τρίτη ηλικία. Σχετίζεται άμεσα με την ηλικία, όπως αποδεικνύει και το όνομα της, και εμφανίζεται συνηθέστερα σε ανθρώπους άνω των 60 ετών. Διακρίνονται δύο τύποι της πάθησης:
- Η ξηρού τύπου που αντιστοιχεί στο 80-90% των περιπτώσεων, οδηγεί προοδευτικά σε ατροφία του αμφιβληστροειδούς στην περιοχή της ωχράς κηλίδας και απαιτεί συχνή παρακολούθηση, και
- Η υγρού τύπου, που αντιστοιχεί στο 10-20% τω περιστατικών, προκαλεί συσσώρευση υγρού στον αμφιβληστροειδή στην περιοχή της ωχράς κηλίδας και απαιτεί θεραπεία με ενέσεις.
Η πάθηση προσβάλει, όπως μαρτυρεί και το όνομα της, την ωχρά κηλίδα, την περιοχή δηλαδή του αμφιβληστροειδούς που είναι υπεύθυνη για την καλή οπτική οξύτητα, την χρωματική αντίληψη και την αντίληψη αντιθέσεων (contrast sensitivity).

Ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Αριστερή εικόνα φυσιολογικός οφθαλμός Μεσαία εικόνα Ξηρού τύπου ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας Δεξιά εικόνα Υγρού τύπου ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας
Εικόνα 1: Αριστερά φυσιολογική ωχρά κηλίδα. Κέντρο: Ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας ξηρού τύπου. Δεξιά: Ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας υγρού τύπου.

Ποια είναι τα συμπτώματα που θα αντιληφθώ;

Ο ασθενής στα αρχικά στάδια μπορεί να αντιληφθεί ένα σύμπτωμα που αναφέρεται ως μεταμορφοψία (βλέπε εικόνα). Παρατηρεί δηλαδή την καμπύλωση των αντικειμένων μπροστά του ή και την απώλεια τμήματος αυτών (σκοτώματα). Επιπλέον, καθώς η πάθηση προχωράει παρατηρείται σταδιακή θόλωση της όρασης που μπορεί να οδηγήσει
σε σημαντική έκπτωση της κεντρικής όρασης μέχρι και μόνιμη τύφλωση. Έτσι, στα τελικά στάδια της νόσου, όπου αναπτύσσεται είτε ατροφία είτε ουλή στην περιοχή της ωχράς, η κεντρική όραση κατακρημνίζεται και παραμένει μόνον η περιφερική όραση.

Εικόνα 2: Αριστερά: Καθαρή όραση ενός
ανθρώπου χωρίς ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Τα πρόσωπα φαίνονται καθαρά.
Στη δοκιμασία Amsler (πίνακας κάτω αριστερά) οι γραμμές φαίνονται ευθείες χωρίς
αλλοιώσεις, όπως είναι στην πραγματικότητα. Δεξιά: Μείωση της κεντρικής οπτικής
οξύτητας. Τα πρόσωπα των ανθρώπων φαίνονται αλλοιωμένα λόγω ηλικιακής εκφύλισης
της ωχράς κηλίδας. Στη δοκιμασία Amsler διακρίνεται μεταμορφοψία, δηλαδή
αλλοιώσεις των γραμμών του πίνακα που δεν εμφανίζονται ευθείες αλλά καμπυλωτές.

Τι πρέπει να κάνω αν αντιληφθώ αυτά τα συμπτώματα;

Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή παρακολούθηση και η άρτια αντιμετώπιση είναι σημαντικά για την σταθεροποίηση και εν συνεχεία τη βελτίωσης της πάθησης. Έτσι, αν αντιληφθείτε τα παραπάνω συμπτώματα καλό είναι να απευθυνθείτε στον οφθαλμίατρό σας, ώστε εφόσον πρόκειται για ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας να ξεκινήσετε άμεσα θεραπεία με την προϋπόθεση να ανήκετε στην μορφή που υπάρχει θεραπεία. (οφθαλμίατρος τούμπα )

Ποια είναι η θεραπεία της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας;

 Στη ξηρή μορφή δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία. Έχει νόημα η
παρακολούθηση ώστε να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί πιθανή επιπλοκή, καθώς και για να παρακολουθείται το υγιές μάτι καθώς συχνά η πάθηση εμφανίζεται αρχικά ετερόπλευρα.
 Στην υγρή μορφή έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια πραγματική επανάσταση. Η εμφάνιση των ενδοϋαλοειδικών εγχύσεων με αντιαγγειογενετικούς παράγοντες (anti-VEGF) άλλαξε άρδην την πρόγνωση αυτών των ασθενών. Στην πλειοψηφία των ασθενών παρατηρείται σταθεροποίηση της όρασης με της ενέσεις, ενώ σε ένα σημαντικό ποσοστό παρατηρείται και βελτίωση. Η πρόγνωση και η βελτίωση εξαρτάται από το στάδιο της νόσου κατά την έναρξη της θεραπείας. Για αυτό είναι σημαντικό να απευθυνθείτε στον οφθαλμίατρό σας άμεσα μόλις εντοπίσετε συμπτώματα, ώστε να ξεκινήσει άμεσα η θεραπεία με το κατάλληλο πρωτόκολλο που θα αποφασίσει ο οφθαλμίατρος για εσάς.

Εικόνα 3: Έγχυση αντιαγγειογενετικού παράγοντα (anti- VEGF) ενδοϋαλοειδικά για την
θεραπεία της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας υγρού τύπου.